Cografi Konumu
Gülnar, doğusunda Silifke, batısında Anamur, kuzeyinde Mut, kuzeybatısında Ermenek, güneyinde Aydıncık ilçeleri olmak üzere Taşeli Platosu’nda yer alır. Adındanda belli olduğu gibi Taşeli Platosu oldukça taşlık ve yer yer ormanlıktır. Gülnar, 1769 km kare yüzölçümü olan, ilçe merekezinin Akdeniz’e uzaklığı 33km. , denizden yüksekliği 950m., Toroslar’da temiz havalı, güzel kokulu yaylalara ve sahillere sahip bir yöredir. Mersin İli’ne bağlıdır. Mersin’in güneybatısında ve il merkezine 148km. uzaklıktadır. 36-37 derece enlemleri, 32-34 derece boylamları arasında yer alan bir ilçemizdir..
W.H.Barlett’in 1836 tarihli gravüründe Kelenderis(Aydıncık) Limanı için, “Konstantinopolis’in Konya üzerinden geçen Anadolu karayolunun Akdeniz ve Kıbrıs’a açılan en işlek liman kapısı” yazılıdır.
Gülnar, eski adıyla Anaypazarı(Hanaypazarı), W.H.Barlett’in bahsttiği bu karayolu ile limana gidenlerin dinlendikleri, ihtiyaçlarını karşıladıkları son alış-veriş yeridir.
Gülnar İlçe’si alanının batı ucunda, Anamur ile Gülnar arasında idari ve coğrafi doğal bir sınır oluşturan Elmakozu Dağı vardır. Bu dağ, Gülnar’ın kuzeyinde bulunan Göksu Vadisi’nden, güneyinde bulunan Akdeniz’e doğru uzatılmış bir yay gibi yüksek bir kabarıklıktır. Elmakozu Dağı bu yayın ortalarına rastlayan bölümdür. Ortalama 1250-1500m. arasında değişen yüksekliğe sahiptir. En yüksek yeri Bardat’a bakan Sarnıç Beleni 1654m. dir.
Gülnar, batıda Elmakozu Dağı’ndan başlayan doğuda Silifke’ye doğru daralarak ve alçalarak uzanan tam bir eyere benzer. Eyerin kuzeyini Göksu Vadisi yamaçları, güneyini de Akdeniz’e bakan yamaçlar oluşturmaktadır. Eyerin üst kısmı ise dalgalı, engebeli ve yer yer tepelikli olmak üzere ortalama 1000m. yükseklikteki platolardan oluşmaktadır.
Yönü kuzeye, Göksu’ya doğru çevrilmiş olan tarafta kışlar serttir. Yazlar biraz serin geçer. Gülnar’ın bu tarafları yazları oturulamayacak kadar sıcak olmadığı için diğer yüzdeki(Akdeniz’e bakan taraf) köyler gibi yaz ayları tamamen boşalmaz. Ayrıca vadi ve yamaçlar oldukça sulak olduğundan bu yüzde köylerde üzüm dahil her çeşit meyve üretilir. Gezende, Sütlüce(ZEYNE) gibi.
Eyerin Akdeniz’e bakan(güney yamaçları) yüzü ise, vadilerle bir birinden ayrılmış deniz üstüne kadar uzanan ve birden bire kesilen yüksek, geniş burunlardan oluşur. Bu uzantıların çoğu engebeli ve kayalıktır. Bazıları üzerinden Akdeniz’i seyretmek mümkündür ve oldukça zevklidir. Uzantılar arasındaki vadiler denizden içerilere doğru 10km., zaman zaman 20km. sokulurlar. Bu vadiler oldukça dar olduğu için tarlalar ancak eteklerdedir. Buralar kışın ılıktır, yazın çok sıcaktır. Bu nedenle Akdeniz’e bakan ve yakın olan bu sahil köyleri yazları yukarılara, yaylalara taşınırlar. Bu yamaç ve kıyılar günümüzde seracılık yönüyle oldukça gelişmiştir.
Kuzey ve güney yamaçların arasında kalan, ortalama yüksekliği 1000m. civarında olan ve zaman zaman 1400-1500m. yüksekliğe ulaşan eyerin orta kesimi Gülnar’ın ilçe nüfusunun esas yoğunlaştığı bölümdür. Bu bölümde doğal yapı gereği su toplanma olanağı pek olmadığı için kuyularla ya da çok az miktardaki kaynak sularla idare edilir. Orta bölümün batısında Bardat Alanı civarında çok sulak 10 kilometrekare büyüklüğünde bir alan vardır. Ayrıca Akdeniz Kıyısı’nda Gülnar’ın tek ovası olan Ovacık Bölgesi vardır. Gülnar’da ovalar yerine alanlardan söz etmek daha doğru olur. Anayalanı, Bardatalanı, Yarışalanı, Ayıalanı gibi.
DOĞAL YAPI
BİTKİ ÖRTÜSÜ
Gülnar, günümüzde de oldukça doğal ve bakir bir konumdadır. Her ayrı bölgenin kendine özgü bir güzelliği bir farklı kokusu vardır. Hele bu sakin, doğal, tertemiz hava ortamında yaşama olanağı bulmak doğayı sevenler için bir ayrıcalıktır.
Gülnar’ın bitki örtüsünü orman, maki, çayır ve mera oluşturur. 700-800m. yüksekliğe kadar maki türü cinsler yaygındır. Maki örtüsü arasında sabırotu, yarpuz, kekik, sümbül, nergis, lavanta, orkide gibi güzel kokulu bitkiler vardır. Dünya’da yetişen 150 tür orkide çeşidinden birisi olan OPHRYS İSAURA
Yalnız Gülnar bölgesinde yetişmektedir. Bu durum 1990’lı yıllarda keşfedilmiştir. Lakin günümüzde hala bizler bu güzel zenginliği farkedebilmiş, değerlendirebilmiş değiliz.
Bu yıl ( 2004 yılı) nisan ayında, Anayalanı denilen Gülnar merkeze 2km. kadar uzaklıktaki kendi tarlamda çalışırken, 2 ayrı tespi (tespih bitkisi) içinde ve tespilerin kenarlarında bazıları açmış, bazıları henüz çiçeklerini açmamış 15-20 tane orkide gördük ve hemen tel ile yaklaşık o, 20 metre karelik alanı koruma altına aldık. O anda çekilmiş olan resimde, koruma altına aldığımız bölgenin bir kısmı ile bazı orkideler görülmektedir.
Ayrıca ilçe halkının Yoğurt Lalesi dediği dağ lalesi, doğal mantar, adaçayı, kuşburnu, salep, kuzugöbeği, çukurçanak, kenger, böğürtlen, sumak, karahan defne, geven gibi bitkiler maki örtüsü arasında yeralır.
Kıyıdan içerilere, yükseklere çıkıldıkça makilerin yerini ormanlar alır. Kızıl çam, köknar, şimşir, ardıç, meşe, gürgen, akçaağaç bulunur. Saraçoğlu (1989)’da şöyle ifade eder: “Gülnar’da palamut ormanları vardır.” “Bardat’ın doğusunu sınırlayan yüksekliklerde hayli katran, çam, köknar ormanları görülür”.